Hỗ trợ thủy sản
Mối Quan Hệ Giữa Tảo – Vi Khuẩn – Động Vật Phù Du Trong Ao Nuôi Thủy Sản
Trong nuôi trồng thủy sản hiện đại, ao nuôi không chỉ đơn thuần là nơi thả tôm cá mà là một hệ sinh thái sinh học phức tạp. Trong đó, tảo – vi khuẩn – động vật phù du đóng vai trò trung tâm, liên kết chặt chẽ với nhau và quyết định sự ổn định môi trường, sức khỏe vật nuôi và hiệu quả kinh tế của cả vụ nuôi. Hiểu đúng và quản lý tốt mối quan hệ này chính là chìa khóa để nuôi thủy sản bền vững, giảm dịch bệnh và hạn chế hóa chất.
Vai trò của tảo trong ao nuôi thủy sản
Tảo là nhóm sinh vật quang hợp, có mặt tự nhiên trong hầu hết các ao nuôi.
Vai trò chính của tảo
Quang hợp tạo oxy hòa tan (DO) cho ao nuôi
Hấp thu dinh dưỡng (N, P), giúp giảm ô nhiễm nước
Là nguồn thức ăn gián tiếp cho động vật phù du
Tạo màu nước, giúp hạn chế ánh sáng chiếu trực tiếp xuống đáy ao
Tác động tiêu cực khi tảo mất kiểm soát
Dao động pH lớn giữa ngày và đêm
Hiện tượng tảo bùng phát – tảo tàn gây thiếu oxy
Tạo điều kiện hình thành khí độc NH₃, H₂S
Tảo cần được kiểm soát ở mức ổn định, không quá dày cũng không quá ít.
Vai trò của vi khuẩn trong ao nuôi
Vi khuẩn, đặc biệt là vi sinh vật có lợi, là lực lượng xử lý môi trường thầm lặng nhưng cực kỳ quan trọng.
Chức năng chính của vi khuẩn
Phân hủy chất hữu cơ, thức ăn dư thừa và phân thải
Chuyển hóa các chất độc như NH₃ → NO₂ → NO₃
Giảm tích tụ bùn đáy ao
Cạnh tranh, ức chế vi khuẩn gây bệnh
Vi khuẩn giúp tái sử dụng chất thải, duy trì chất lượng nước và ổn định hệ sinh thái ao nuôi.
Động vật phù du – mắt xích trung gian của chuỗi sinh học
Động vật phù du (zooplankton) là nhóm sinh vật nhỏ, sống lơ lửng trong nước.
Vai trò của động vật phù du
Sử dụng tảo và vi khuẩn làm thức ăn
Là nguồn thức ăn tự nhiên giàu dinh dưỡng cho tôm cá, đặc biệt giai đoạn đầu
Góp phần kiểm soát mật độ tảo
Giúp ổn định màu nước và môi trường ao
Ao nuôi có hệ động vật phù du phát triển tốt thường:
Tôm cá bắt mồi khỏe
Ít stress
Giảm phụ thuộc thức ăn công nghiệp
Mối quan hệ khép kín giữa tảo – vi khuẩn – động vật phù du
Ba nhóm sinh vật này liên kết với nhau tạo thành vòng tuần hoàn sinh học:
Tảo tạo oxy và sinh khối
Vi khuẩn phân hủy chất thải và tái tạo dinh dưỡng
Động vật phù du tiêu thụ tảo, vi khuẩn và làm thức ăn cho vật nuôi
Khi một mắt xích mất cân bằng, cả ao nuôi sẽ rơi vào trạng thái bất ổn:
Tảo phát triển quá mức → pH biến động
Vi sinh suy yếu → khí độc tích tụ
Phù du suy giảm → tảo khó kiểm soát
Cách duy trì cân bằng sinh học trong ao nuôi
Để giữ ổn định mối quan hệ giữa tảo – vi khuẩn – động vật phù du, người nuôi cần:
Quản lý lượng thức ăn, tránh dư thừa
Duy trì hệ vi sinh có lợi trong nước và đáy ao
Hạn chế lạm dụng hóa chất diệt tảo
Theo dõi màu nước, pH, DO thường xuyên
Ưu tiên giải pháp sinh học thay vì xử lý cấp cứu
